Reklama

wszystkie artykuły z działu >> INSTALLATION
14 maja 2019
wszystkie artykuły z działu >> INSTALLATION

Współczesne totemy w Poznaniu. O czym tak naprawdę opowiadają?

Instalacja Alicji Białej i Iwo Borkowicza na Przystani Sztuki

„Nigdy nie jesteś zbyt mały, by coś zmienić” - mówiła Greta Thunberg, 15-letnia aktywistka ekologiczna ze Szwecji podczas swojego przemówienia na COP24 - szczycie klimatycznym w Katowicach. Świadomość zagrożenia płynącego z degradacji środowiska naturalnego rośnie, jednak wciąż nie na tyle, byśmy masowo zaczęli na jego rzecz działać. Głos zabierają już nie tylko naukowcy, aktywiści, ekolodzy, ale także artyści.

exhibitors_from_poland_exspace

16 maja na Przystani Sztuki w Poznaniu stanie 6 rzeźb-totemów autorstwa Alicji Białej i Iwo Borkowicza. Kiedyś symbolizowały relacje człowieka z siłami natury, które traktowano jak mitycznych przodków. Współczesne totemy będą wizualizowały skalę zniszczenia i biodegradacji naszej planety. Podczas tego samego szczytu klimatycznego COP24 brytyjski naukowiec - David Attenborough stwierdził jednoznacznie, że nasza Ziemia umiera. “Totemy” mają o tym w dosadny sposób przypominać wszystkim tym, którzy będą je codziennie mijać w przestrzeni miasta. 

Estetyka blisko etyki

Każdy z sześciu totemów dotyczy innego zagadnienia. Rzeźby składające się na instalację są ręcznie malowane przez Alicję Białą w charakterystyczne dla jej twórczości wzory. Tworzą trójwymiarowy obraz o powierzchni blisko 400 metrów kwadratowych. Poszczególne kolory i wzory odzwierciedlają wyniki badań i statystyk dotyczących stanu środowiska. Dzięki temu w łatwy sposób można sobie zwizualizować np. skalę wycinki drzew, zanieczyszczenia powietrza, czy wyeksploatowania łowisk. Formy olbrzymich totemów w jaskrawych kolorach zwracają na siebie uwagę nie tylko przez wzgląd na estetykę - mają zachęcać i prowokować przechodniów do interakcji.

Totemy Instalacja Alicji Białej i Iwo Borkowicza na Przystani Sztuki Exspace

Instalacja „Totemy” Przystań Sztuki Poznań, na zdjęciu Alicja Biała - autorka instalacji, photo Hubert Padalak

Nieprzypadkowe jest także ich umiejscowienie. Przystań Sztuki to przestrzeń pomiędzy centrum designu Concordią Design a biurowcem Bałtyk w Poznaniu. Przystań funkcjonuje przez cały rok - kino letnie, warsztaty taneczne czy wystawy fotograficzne, a to tylko niektóre z aktywności, które proponuje mieszkańcom i gościom miasta. Do tej pory można tu było m.in. oglądać wystawę rzeźb Marioli Wawrzusiak, która ukazywała złożone zależności pomiędzy człowiekiem, a środowiskiem, czy złożoną instalację form Sylwestra Ambroziaka poruszającą temat emigracji i sieroctwa. Przystań Sztuki to ważny punkt komunikacyjny na mapie miasta. Sztuka umiejscowiona w przestrzeni publicznej prowokuje do dyskusji bardziej niż w przestrzeniach galeryjnych i oddziałuje nie tylko tych, którzy się nią interesują.

- Przestrzeń publiczna powoduje, że trafia się do wszystkich mieszkańców, nie tylko do wąskiej grupy bywalców galerii i muzeów. To zarówno cieszy, jak i obciąża. “Totemy” bazują na informacjach statystycznych, ważne było więc dla nas, aby zaistniały w przestrzeni publicznej. Zawarte w nich informacje mówią o moralności nas wszystkich – gatunku homo sapiens. Nie są dedykowane jednej grupie społecznej, a kierują komunikat do całego społeczeństwa. Jestem bardzo ciekawa, czy fakty w nich zawarte zostaną odrzucone czy przyjęte. Zastanawiam się też, czy nasze intencje zostaną dobrze odczytane, czyli nie jako atak, a chęć rozmowy i ewolucji naszego – jako społeczeństwo – spojrzenia na siebie samych - komentuje autorka, Alicja Biała.

TOTEMY, aut. Alicja Biala Exspace

Instalacja „Totemy” Przystań Sztuki Poznań, na zdjęciu Alicja Biała - autorka instalacji, photo Hubert Padalak

- Praca nad selekcją tematów trwała długo i była bardzo dynamiczna. Na początku koncept zakładał szerokie spektrum zagadnień. Chcieliśmy zwrócić uwagę na edukację, prawa kobiet, kondycję ustrojów demokratycznych - stworzyć sześć filarów o różnym charakterze, lecz równym ciężarze gatunkowym. Cywilizacyjnie w wielu aspektach od dekad idziemy w dobrą stronę, odwrotnie jest niestety w kwestii kondycji klimatycznej Ziemi. Ostatecznie, ze względu na krytyczną sytuację wpływu ludzi na środowisko, skupiliśmy się właśnie na tej tematyce. Następnym etapem tworzenia totemów była selekcja i weryfikacja danych oraz ich źródeł. Przyłożyliśmy dużą staranność do tego, aby informacje, którymi operujemy pochodziły z rzetelnych źródeł jak ONZ, UE czy NASA - mówi Iwo Borkowicz, współautor koncepcji projektu.

TOTEMY, aut. Alicja Biala Exspace

Instalacja „Totemy” Przystań Sztuki Poznań, na zdjęciu Iwo Borkowicz - współautor koncepcji i projektu instalacji, photo Hubert Padalak

W jaki sposób “używamy” Ziemi?

Każdy z sześciu totemów dotyczy innego zagadnienia. Na obiektach umieszczono kody QR - po zeskanowaniu na smartphonie wyświetlą się odniesienia do badań naukowych i raportów, na podstawie których powstała rzeźba. Sztuka miesza się tu z nauką i statystyką.

Totem 1: Deforestacja
Forma totemu ilustruje fakt, iż rocznie z Ziemi ubywa powierzchnia lasów porównywalna do powierzchni całej Polski.

Totem 2: Produkcja żywności
Totem przedstawia zależność pomiędzy ilością wody zużytej w procesie produkcji 1000 kcal różnych rodzajów żywności.

Totem 3: Plastik
Totem obrazuje los całego wyprodukowanego plastiku w historii. Zwraca uwagę na to, jak małą jego część poddaje się recyklingowi oraz nawiązuje do rosnącego problemu globalnego zanieczyszczenia tym tworzywem.

Totem 4: Smog
Forma czwartego totemu swoimi proporcjami nawiązuje do problemu wysokiego skażenia powietrza w Polsce i porównuje jego stan do wybranych państw Europy.

Totem 5: Rybołówstwo
Kształt piątego totemu oparty jest o niepokojące raporty dotyczące stanu łowisk morskich i oceanicznych na świecie. Prawie 90% światowych zasobów ryb morskich jest obecnie w pełni wyeksploatowanych lub nadmiernie eksploatowanych.

Totem 6: Wymieranie populacji dzikich zwierząt
Szósty totem wskazuje na proporcje pomiędzy globalną populacją dzikich zwierząt dzisiaj i pięćdziesiąt lat temu.

- Proponujemy alfabet, który można odrzucić lub przyjąć, wielopłaszczyznowość, w którą można się zagłębiać, ale nie trzeba. „Totemy” to również dekoracyjne obiekty, które mają sprawić, że przestrzeń z pozoru niczyja zostanie zauważona – mówi Alicja Biała.

TOTEMY, aut. Alicja Biala Exspace

Instalacja „Totemy” Przystań Sztuki Poznań, na zdjęciu Alicja Biała - autorka instalacji i Iwo Borkowicz - współautor koncepcji i projektu instalacji, photo Hubert Padalak

 Totemy Instalacja Alicji Białej i Iwo Borkowicza na Przystani Sztuki Exspace

Instalacja „Totemy” na Przystani Sztuki, autorka: Alicja Biała, współautor koncepcji i projektu: Iwo Borkowicz, photo Hubert Padalak

Totemy Instalacja Alicji Białej i Iwo Borkowicza na Przystani Sztuki Exspace

Instalacja „Totemy” na Przystani Sztuki, autorka: Alicja Biała, współautor koncepcji i projektu: Iwo Borkowicz, photo Hubert Padalak

Totemy Instalacja Alicji Białej i Iwo Borkowicza na Przystani Sztuki Exspace

Instalacja „Totemy” na Przystani Sztuki, autorka: Alicja Biała, współautor koncepcji i projektu: Iwo Borkowicz, photo Hubert Padalak

Sztuka ekologicznie zaangażowana

Nie można poradzić sobie z kryzysem bez potraktowania go jako kryzysu” - mówiła na końcu swojego przemówienia Greta Thunberg. Totemy mają stać się nie tylko rozpoznawalną i ciekawą przestrzenią w mieście. To próba zaangażowania się w pierwszy etap przejścia przez ten kryzys - uświadomienia sobie sytuacji, w której się znajdujemy. To także nie pierwszy raz, kiedy sztuka angażuje się w tematy ekologiczne - od uświadamiania skali problemu, aż po proponowanie konkretnych aktywności. Już w 1982 roku artystka Agnes Denes zamieniła jeden hektar wysypiska śmieci na dolnym Manhattanie w ekologiczne pole pszenicy. Z kolei w latach 1992-1996 w Finlandii zrealizowała projekt “Tree Mountain” obsadzając jedno ze wzgórz 11 tys. drzew. Warto wspomnieć też o czyszczeniu rzeki Łaby w Hamburgu zorganizowanym przez Josepha Beuysa w 1962 r. Co więcej, przy tworzeniu sztuki zaangażowanej w ekologię znaczenie ma nie tylko jej wydźwięk i przekaz, ale także to, z czego została zrobiona. Totemy stworzone są ze sklejki pokrytej biodegradowalnymi farbami, których opakowania odsyłane są do producenta do ponownego użytku. Instalacja ma zostać w Poznaniu na stałe - z upływem czasu będzie “współpracować” ze środowiskiem i klimatem, w którym została umieszczona.

- Proponujemy alfabet, który można odrzucić lub przyjąć, wielopłaszczyznowość, w którą można się zagłębiać, ale nie trzeba. Już w pierwszym etapie projektowania zawarto to, co było jego głównym celem - zaopiekowanie się przestrzenią pozornie niczyją i przeobrażenie codzienności w wartościową sztukę, która ma przede wszystkim cieszyć mieszkańców i gości miasta - dodaje Alicja Biała.

Totemy Instalacja Alicji Białej i Iwo Borkowicza na Przystani Sztuki Exspace

Instalacja „Totemy” na Przystani Sztuki, autorka: Alicja Biała, współautor koncepcji i projektu: Iwo Borkowicz, photo Hubert Padalak

Totemy Instalacja Alicji Białej i Iwo Borkowicza na Przystani Sztuki ExspaceInstalacja „Totemy” na Przystani Sztuki, autorka: Alicja Biała, współautor koncepcji i projektu: Iwo Borkowicz, photo Hubert Padalak

________________________

Co?  Instalacja „Totemy” autorka: Alicja Biała, współautor koncepcji i projektu: Iwo Borkowicz
Organizatorzy: Miasto Poznań, Estrada Poznańska, Vox Artis ,Concordia Design.
Gdzie? Przystań Sztuki - plac pomiędzy Concordią Design a Bałtykiem, ul. Roosevelta 22 w Poznaniu
Kiedy? Od 16 maja
Otwarcie instalacji i wernisaż: 16.05, 18:00 w holu Bałtyku

Alicja Biała

AUTORKA DZIEŁA

Artystka wizualna, graficzka, projektantka. Ukończyła Via University College oraz The Copenhagen School of Design and Technology w Danii. Obecnie kontynuuje edukację na The Royal College of Art w Londynie. Jej prace były publikowane m.in. w Danii, Polsce, Chinach i Australii. Jest także autorką murali, które znajdują się inter alia, w Polsce, Portugalii, Stanach Zjednoczonych, Meksyku, Niemczech – gdzie jedna z ostatnich prac powstała w Kassel, w ramach czternastej edycji wystawy sztuki współczesnej Documenta. Artystka Teatru im. Juliusza Słowackiego w Krakowie. Ostatnie wystawy zbiorowe obejmuje wystawa Uwikłani w tekst (Lublin, Galeria Biała) czy wystawa z okazji 100-lecia odzyskania niepodległości w Galerii Olimpia (Kraków). Wraz z Poetą Marcinem Świetlickim, pod egidą Wydawnictwa Wolno, współtworzyła książkę Polska (wiązanka pieśni patriotycznych). Ostatnie wystawy indywidualne artystki odbyły się w SBCAST w Santa Barbara, USA, Mute Gallery w Lizbonie, poznańskiej Galerii Ego, czy Leica Gallery w Warszawie. Pod koniec ubiegłego roku jej wystawę solową Wycinanki polskie/Polish Cut- outs można było zobaczyć wW Muzeum Sztuki Współczesnej w Krakowie (MOCAK). Jej prace znajdują się w kolekcji muzeum, jak i w wielu kolekcjach prywatnych w kraju za granicą. Stypendystka Miasta Poznania, Marszałka Województwa Wielkopolskiego, Funduszu Stypendialnego Talenty oraz Fundacji Berek. / http://www.alicjabiala.com/

Iwo Borkowicz

WSPÓŁAUTOR KONCEPCJI I PROJEKTU

Laureat prestiżowej nagrody YTAA2016 za najlepszy projekt magisterski z dziedziny architektury, urbanistyki i projektowania krajobrazu w Europie w latach 2015-16 przyznawanej przez Fundację Mies Van Der Rohe oraz EAAE Prize nadawanej przez Europejski Komitet Medali Architektonicznych. W 2017 został wybrany jako jeden z „20 młodych projektantów, którzy ukształtują przyszłość projektowania na świcie” przez Design Indaba, World Design Events i Dutch Design Week. Ukończył studia licencjackie na Uniwersytecie Artystycznym w Poznaniu na kierunku Architektura i Urbanistyka. Następnie kontynuował swoją edukację na wydziale międzynarodowych studiów magisterskich z Architektury i Zrównoważonego Rozwoju na KU Leuven w Belgii, kończąc je z wyróżnieniem dziekańskim. Wykładał i publikował prace naukowe, miedzy innymi na konferencji PURAL w San Francico, Dutch Design Week 2017, NED CURP2017 w Karaczi, Design Indaba 2018 w Cape Town czy INDESEM w Delft. / http://jeju.studio/#

wizytówki

Komentarze:

loading
Nikt jescze nie skomentował tego artykułu.
Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Prywatności. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.